DE 3 SCHERMWAPENS

FLORET - DEGEN - SABEL

Het moderne schermen kent drie wapens: de floret, degen en sabel. Sinds kort wordt er door de Vlaamse Schermbond een vierde wapen aan toegevoegd: de Light Saber om het laserschermen uit te oefenen. Dit wapen behandelen we hier nog niet, omdat er nog niet zoveel over geweten is. We komen er zeker later op terug!

De drie verschillende wapens vertegenwoordigen ook drie verschillende stijlen omdat elk wapen zijn eigen regels, techniek, strategie en tactiek heeft. Het floret en de sabel zijn conventiewapens, de degen niet. Onderstaande tabel verklaart de verschillen tussen de wapens, welke deel van het wapen je mag gebruiken om de tegenstander te raken en welk deel van het lichaam geldt als raakvlaak.

Bron: Vlaamse Schermbond - Help! Mijn kind schermt.

 

Wat zijn conventiewapens ? 

Deze term verwijst naar een regel om te beslissen over gelijktijdige treffers. Floret en sabel gebruiken de voorrangsregel of recht van aanval: wanneer twee schermers op hetzelfde moment een treffer plaatsen, dan wordt het punt toegekend aan diegene die het eerst de actie inzet of aan diegene die rechtmatig voorrang heeft verworven. Eenvoudiger uitgedrukt: als men wordt aangevallen, moet men zich eerst verdedigen vooraleer een tegenaanval in te zetten. Een aanval kan mislukken door pech, een slechte inschatting of door een actie van de tegenstander. Een goed uitgevoerde parade (de aanval met het eigen wapen afweren) zorgt ervoor dat de voorrang overgaat naar de verdediger, die nu de gelegenheid heeft aan te vallen (riposte), en aldus de tegenaanvaller wordt. De oorspronkelijke aanvaller, nu verdediger, moet nu zelf de riposte van de tegenaanvaller afweren vooraleer zelf terug aan te vallen. Als de eerste parade niet effectief is (slechte parade), als de riposte mist, of als de verdediger aarzelt vooraleer te riposteren, kan de aanvaller verder aanvallen (remise of herneming).

Als de scheidsrechter niet kan bepalen wie voorrang heeft, wordt er geen punt toegekend.

Op degen wordt bij een gelijktijdige treffer een punt toegekend aan beide schermers.

 

 

Elektrisch of mechanisch schermen

De niet-elektrische of mechanische wapens zie je eigenlijk nauwelijks meer, tenzij als oefenwapen. 

Het schermen gebeurt, zeker op competitie, uitsluitend elektrisch. Elk schermwapen is via een lichaamsdraad of  ‘fil de corps’ – onder het schermpak – verbonden aan een ‘enrouleur’. Deze meebewegende draad zit vast aan aanwijsapparatuur met lampen, die oplichten bij een score.

Bij het elektrisch schermen wordt dit bereikt door middel van een “drukknop” op de punt van het wapen die slechts met een bepaalde druk ingedrukt kan worden. Een treffer vindt plaats als steek op de geldige raakvlakken en dient een bepaalde druk te hebben. De druk varieert van wapen tot wapen. Bij floret moet dit minimum 500 gr zijn en bij degen minstens 750 gram. Natuurlijk is er nog een scheidsrechter nodig om de acties verder te beoordelen.

Bron: https://magazines.defensie.nl

Met 3 verschillende wapens kom je op steeds andere manier tot scoren:

Floret

De floret deed oorspronkelijk als trainingswapen dienst en is een licht steekwapen. Dit betekent dat er met de floret alléén gescoord kan worden door te steken. Omdat er vroeger tijdens de trainingen met de degen en de sabel te veel mensen gewond en gedood zijn, werd het floret uitgevonden. Nu is floretschermen een Olympische sport voor zowel vrouwen als mannen. Geldige treffers kunnen enkel toegebracht worden met de punt. Daarnaast heeft de floret een beperkt trefvlak waar daadwerkelijk punten gescoord kunnen worden; de romp (uitgezonderd armen), de rug en sinds kort ook de keellap of bavette die aan het schermmasker bevestigd is. Elk ander oppervlak is ongeldig.

Vanwege het recht van aanval en het beperkte trefvlak zijn er zowel in de aanval als in de verdediging bij floret veel bruikbare technieken en tactieken. Daarom is de floret een dynamisch en tactisch gebalanceerd wapen.

Het maximale gewicht van het wapen is 500 gram en de lengte gaat van 90 cm tot maximum 110 cm. Het floret heeft een handgreep, een afgeplatte schelp met een diameter van 9,5-12 cm en een flexibel rechthoekig lemmer met bovenaan een punt. Het  is noodzakelijk om de tegenstander aan te raken met de punt van het wapen met een kracht van ten minste 4,9 newton (500 gram).

De complexiteit van de conventies maakt de arbitrage van floret-aanvallen ingewikkelder dan die van degen, maar maakt deze discipline ook leerzamer, sneller en interessanter om naar te kijken.

Klik op het onderstreepte deel in deze zin en bekijk het filmpje over floretschermen en het recht van aanval .

floret​​​​

Degen

De degen lijkt het meeste op het klassieke duelwapen. Het is een lang, recht steekwapen, met een v-vormig lemmer en relatief onbuigzaam. Het wapen mag maximaal 770 gram wegen en heeft een maximale lengte van 110 centimeter.  De kom van de degen is met een doorsnee van 13,5 cm relatief groot en is ook dieper dan die van de floret. Treffers kunnen enkel toegebracht worden met de punt. De kracht waarmee men de tegenstander moet steken is 750 gram, dat is 250 gram hoger dan bij floret. 

Het trefvlak beslaat het hele lichaam en er wordt bij degen dan ook als enige van de drie wapens  zonder elektrische overvest geschermd. Dit heeft weer een grote invloed op de tactiek en maakt van de degen een meer defensief en reactief wapen. Immers, elke beweging naar voren houdt een risico in. De aanvaller heeft niet het voordeel van het recht van aanval en degene die aangevallen wordt zal veelal een tegenaanval inzetten. Dit maakt de degen dan ook een geliefd wapen onder de meer bedachtzame schermers.

 

Door de afwezigheid van het recht van aanval zijn de aanval en de verdediging beide van even groot belang. Snelheid is ook een belangrijke factor, doordat een verdedigende schermer ook voor een directe aanval kan kiezen. De afstand tussen de schermers op degen is vaak kleiner dan bij de andere twee wapens. 

degen

 

Sabel

Van oudsher werd dit wapen gebruikt door de cavalerie. Net als floret en degen, ontwikkelde de sabel zich in de 15de en 16de eeuw van militair wapen tot duelleer- wapen. De vroegere ruiters raakten de tegenstanders altijd op de romp omdat dat het effectiefst was.

In tegenstelling tot de floret en degen mag er met een sabel ook geslagen worden. M.a.w. een sabel is een slag- en steekwapen. Het is voor zowel dames als heren een olympische sport. Het wapen mag maximaal 500 gram wegen en heeft een maximale lengte van 105 cm. De kom is relatief groot en gesloten. Het lemmer is bij de kom driezijdig en naar de punt toe vierzijdig. Treffers kunnen toegebracht worden met de punt, de snijkant, tegensnijkant en de platte kanten van het wapen. Het trefvlak bestaat uit romp, hoofd en armen, maar niet de handen. Het afweren van een steek is (iets) eenvoudiger dan van een houw (= slag van een sabel)en daarnaast krijgt de aanvallende schermer ook nog voordeel. Dit maakt de sabel geliefd bij de vooral aanvallend ingestelde schermers.Dit alles maakt van de sabel een zéér dynamisch en offensief wapen.

Schermen met de sabel kenmerkt zich door een vlot wedstrijdverloop en veel aanvallen op de tegenstander.

 

sabel